Handgeplukte of machinaal geplukte koffie: de voor- en nadelen

    06 februari 2018
    4 leestijd

Koffie, wij kennen het allemaal als het lekkere drankje waar velen van ons de dag mee beginnen. Om de lekkerste koffie te maken gebruiken wij de beste bonen. Er zijn meerdere methodes om koffiebessen te oogsten. Koffieboeren kunnen kiezen voor een handgeplukte of een machinale oogst. De keuze zal invloed hebben op de koffiekwaliteit, de productiekosten, het milieu, de sociale impact en meer. Welke methode het beste is? Wij geven je graag het antwoord.
Koffie bessen aan een plant

Wat is handgeplukte koffie?

Zoals de naam al zegt vereist het met de hand plukken van koffie arbeiders die de koffiebessen van de plant halen. Op sommige boerderijen oogsten boeren alle bessen in een keer. Vaak leggen zij hun hand om de tak van de plant en trekken zij er in één keer langs. Waarbij alle bessen van de tak worden gehaald. Dit wordt strippen (strip picking) genoemd.
Op andere boerderijen worden alleen de rijpe en rode koffiebessen geoogst. Dat betekent dat de arbeiders meerdere keren langs de planten gaan om alleen de rijpe koffiebessen te oogsten. Dit zorgt voor een zoetere koffie met meer complexe smaken omdat de suikers in de koffiebes langer de tijd hebben gehad om zich te ontwikkelen. Deze methode wordt ook wel selectief oogsten (selective picking) genoemd.

Wat is machinale oogst?

Ook voor machinale oogst van koffie zijn er meerdere methodes. Arbeiders kunnen gebruik maken van “derricadeiras”. Dit zijn kleine handmachines in de vorm van een lange stok met daaraan vibrerende “handen”. De trillingen zorgen ervoor dat de koffiebessen los komen van de plant. Door middel van een doek/zeil onder de koffieplanten worden de koffiebessen opgevangen.
DerriƧadeira
Koffiebessen oogsten met behulp van machines
De tweede optie is plukmachines. Dit zijn grote machines die in korte tijd veel koffie kunnen oogsten. De machines hebben roterende en trillende staafjes die er voor zorgen dat de koffiebessen los komen. De koffiebessen worden vervolgens opgevangen in een bak. Deze plukmachines zijn erg tijdsefficiënt maar niet altijd te gebruiken vanwege de topografische ligging van de boerderij. De machines kunnen namelijk alleen gebruikt worden op relatief vlakke ondergronden.

Wat is de beste methode voor KWALITEIT?

Het gebruik van rode rijpe koffiebessen is erg belangrijk. Onrijpe of overrijpe bessen zullen zorgen voor onprettige smaken in je koffie. Door alle bessen in een keer te plukken zal de oogst meer van deze “defects” bevatten, waardoor de uiteindelijke kwaliteit van de koffie achteruit kan gaan. Om deze reden wordt er veel gebruik gemaakt van de selectieve handgeplukte oogst.

Dit betekent echter niet dat machinale oogst van slechtere kwaliteit zal zijn. Want boeren kunnen na de oogst een kwaliteitscontrole uitvoeren waarbij alsnog de defects uit de oogst worden gehaald.
koffiebessen in hand

Wat is de meest PRODUCTIEVE methode?

Koffieboeren moeten ook rekening houden met productiviteit omdat dit invloed kan hebben op de kwaliteit. Want hoe langer het duurt voordat de koffiebessen worden geplukt, hoe groter de kans dat ze overrijp worden.

Mechanisatie kan dus worden beschouwd als productiever, omdat er snellere kan worden geoogst. Het vraagt aan de andere kant ook meer tijd en inspanning na de oogst, waardoor de efficiëntie afneemt.

Wat is de meest WINSTGEVENDE methode?

Of er nu gebruik wordt gemaakt van handplukmethode of machinale oogst, de kosten voor de oogst moeten worden afgewogen tegen de financiële voordelen van hogere kwaliteit en/of productiviteit.

Bij de kosten van de oogst moet gedacht worden aan de aanschafkosten van materiaal en het onderhoud hiervan. Maar ook aan de arbeiders die de koffiebessen gaan oogsten. De beste methode voor winstgevendheid zal per plantage verschillend zijn.

Wat is de meest DUURZAME methode?

Het is moeilijk te zeggen welke methode duurzamer is, omdat er zo veel duurzaamheidsaspecten te benoemen zijn. Als wij kijken naar sociale duurzaamheid kunnen wij zeggen dat handmatige pluk meer arbeidsplaatsen oplevert.

Ecologische aspecten zijn zeer belangrijk voor koffieboeren. Zij zullen in de toekomst te maken kunnen krijgen met de gevolgen van klimaatverandering. Hoewel alle machines een impact hebben op het milieu, zullen bepaalde apparaten beter zijn dan andere doordat deze bijvoorbeeld een lagere CO2-uitstoot hebben.

Welke oogstmethode is beter?

Het is dus niet mogelijk om te zeggen welke oogstmethode beter is. De boeren moeten zich dus niet afvragen welke methode beter is, maar zij moeten zichzelf de vraag stellen: welke methode is het meest effectief om mijn doelen te bereiken, de beste kwaliteit te kunnen leveren, de hoogste productiviteit te behalen en mijn duurzaamheidsdoelstellingen te kunnen halen?

Nieuwsgierig naar de weg van koffiebes tot je koffiekopje?

Voor je kunt genieten van een heerlijk kopje koffie, hebben de koffiebonen een hele reis af gelegd. Maar wat is eigenlijk de route van de koffieboon? Wij vertellen je in 8 stappen de weg van koffiebes tot je koffiekopje.
Bronnen:
1 Casa Brasil Coffees. (2017). Methods of Coffee Harvesting. Casa Brasil Coffees: http://www.casabrasilcoffees.com/learn/harvesting/methods-of-coffee-harvesting-selective-and-strip/
2 Guevara, J. (2017). Hand-Picked vs Mechanized Coffee: The Pros & Cons. Perfect Daily Grind: https://www.perfectdailygrind.com/2017/07/hand-picked-vs-mechanized-coffee-pros-cons/